Bỏ các thói xấu về ăn nói

 

 

Chào các bạn

Mỗi người chúng ta có một mớ thói xấu, và ta đều có kinh nghiệm là thay đổi các thói xấu này thì nói dễ hơn làm. Đương nhiên là chúng ta luôn luôn có các cách để bỏ thói xấu và thực hành bỏ thói xấu từ từ. Nhưng thực hành để bỏ được 10 tật xấu mình đang có, chẳng là chuyện dễ dàng. Tuy vậy có một cách để bỏ nhiều thói xấu cùng một lúc mà không mệt mỏi. Đó là nuôi dưỡng và phát triển MỘT thói tốt, để thói tốt này tận diệt cả 10 thói xấu kia cho mình.

Trong việc ăn nói, nhiều người trong chúng ta thường có các thói xấu này: nói nhiều, nói nhiều về mình, nói phóng đại, nói thông tin không đúng, hay cãi nhau sùi bọt mép khi nói chuyện (nhất là chính trị hay triết lý), nói quá nhanh người ta chạy theo không kịp… Trừ một trong các thói này đã mệt rồi, trừ hết mọi thói thì có thể mất rất nhiều năm.

Thay vì vậy hãy thực hành nghiêm chỉnh một thói tốt “nói thành thật” và thói tốt này sẽ tự động xóa bỏ các thói xấu kia. Nói thành thật có nghĩa là “Không nói thì thôi, nhưng nếu mình nói thì chữ nào trong miệng mình đi ra cũng phải đúng và chính xác, với cố gắng và hiểu biết tốt nhất của mình.”

Đây là một kỹ năng ăn nói rất quan trọng. Vì nếu bạn có uy tín là luôn luôn nói đúng và chính xác, thì đi đâu làm ngoại giao hay kinh doanh cũng đều dễ dàng, vì nói ra là nhiều người tin ngay.

“Không nói thì thôi” tức là chuyện gì không tiện nói, không được nói, thì đừng nói. Chẳng ai bắt mình nói điều gì mình không muốn nói cả.

“Chữ nào trong miệng đi ra cũng phải đúng và chinh xác” tức là ta phải suy nghĩ để tìm từ trước khi nói, để các từ đều đúng và chính xác.

“Đúng và chính xác, với cố gắng và hiểu biết tốt nhất của mình” có nghĩa là điều mình tin là “đúng và chính xác”, có thể là sau này mình khám phá ra là mình sai, nhưng lúc nói, ít ra mình đã “cố gắng với hiểu biết tốt nhất của mình để nói cho đúng và chính xác”.

Các từ superlatives hầu như đương nhiên là không chính xác vì bản chất của superlative thường là phóng đại. Cô ấy đẹp nhất nước, quyển truyện hay nhất Việt Nam, tất cả mọi người đều tôn thờ ông ấy… các từ “nhất” và “tất cả” thường là sai, cho nên tự động là không chính xác.

Không đúng sự thật là không chính xác. Mua cái áo 200 nghìn đồng thì đừng nói là 400 nghìn.

Chủ quan thì chỉ đúng với mình thôi, với người khác có thể là sai. Ví dụ: “Cô đó rất kiêu căng”. Đó là vì mình thấy cô ấy kiêu, nhưng người khác không thấy thế thì sao. Cho nên, tốt hơn là không nói điều chủ quan. Nhưng muốn phải nói thì phải nói chính xác đó là chủ quan: “Tôi cảm thấy cô ấy có vẻ kiêu”.

Kinh nghiệm và kiến thức của mình, có đến đâu nói chính xác đến đó, “Tôi quen mấy đứa bạn Nam kỳ, thấy đứa nào cũng thích ăn rau muống”. Câu này thì được, nhưng đừng nói “Người Nam thích ăn rau muống” vì nó lớn hơn là kinh nghiệm mình có chỉ với vài đứa bạn. Hay “Mỹ sắp đánh nhau với Trung quốc”. Đây là chuyện lớn, nói thì phải dẫn nguồn như: “Tôi mới đọc trong tờ ABC Mỹ sắp dánh nhau với Trung quốc”.

Lý luân hợp lý không có nghĩa là đúng. “Có cái bàn thì có ông thợ mộc, có vũ trụ thì có thượng đế”. Dù là nghe có lý thì cũng chẳng chứng minh được là có thượng đế. Cho nên đừng cãi nhau vô ích. Ai có nói thế thì cũng mỉm cười là được rồi. Hoặc là “Không thấy là không có. Không thấy thượng đế là không có thượng đế”. Nghe cũng hơi có lý, nhưng không thể nói không thấy là không có được.

Các vấn đề thuộc lĩnh vực chủ quan (nhận xét, cảm xúc, tâm linh, tôn giáo) chỉ đúng với mình, có thể không đúng với người khác, cho nên không nên nói hoặc nói thì nói chính xác là chủ quan: “Tôi tin là có thượng đế. Chỉ là một cảm nhận chủ quan trong lòng như vậy.”

Và đương nhiên là mình cũng nên tôn trọng chủ quan của người khác.

Cố tình dẫn sai đường (misleading): Tức là đúng về hình thức nhưng sai nội dung. Ví dụ: “Tôi chưa lập gia đình” thì đúng vì chàng chưa lập hôn thú với ai cả, nhưng sai vì chàng đang chung sống không hôn thú với bạn gái.

Đại khái là như thế. Nếu các bạn thực hành chỉ một điều nói rất chinh xác thì tự nhiên là bạn sẽ phải nói chậm lại, vì phải suy nghĩ tìm từ; sẽ nói ít hơn vì có nhiều chuyện thấy nói chính xác thì phức tạp quá để trình bày; ít tranh cãi hơn vì ta biết có những điều không xác định được đúng sai; ít kiêu căng hơn vì ta biết tìm từ chính xác để nói về mình; thông hiểu bạn bè hơn vì biết nghe chính xác hơn và ít cãi nhau hơn… Nói chung là chỉ thực tập một điều “nói chyện luôn luôn cố gắng để đúng và chính xác từng từ” là bạn có thể dẹp bỏ rất nhiều thói xấu liên hệ đến ăn nói và cư xử, lại được kỹ năng ăn nói rất chính xác là một kỹ năng sống rất quan trọng.

Đây không phải là một hòn đá trúng hai con chim và là một trận mưa rửa sạch cả thành phố.

Chúc các bạn thành công.

Mến.

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: