TRÍ THỨC VÀ THỜI CUỘC

                              Trí thức và thời cuộc

Trí thức, tôi tạm hình dung là:

  Người có hiểu biết ở mức độ tiên tiến trên

 mặt bằng dân trí chung.

Có tư duy độc lập, thường tự mình suy xét và giải đáp vấn đề, đưa chính kiến

trên cơ sở tri thức tiên tiến, không bị bao cấp tư tưởng, đồng hóa nhận thức!

Tuy nhiên người trí thức thật sự cũng dị ứng 

với độc tôn chân lý, cực đoan quan điểm

 học phiệt tri thức mà luôn mở rộng 

tiếp thu bổ khuyết có chọn lọc

mọi nguồn kênh cần thiết

Có nhân cách tương đối tốt biết hành xử theo lương tâm, lẽ phải và đạo lý,

 biết lo lắng quan tâm tới vận mệnh, tới sự tiến bộ và phát triển của 

đất nước nói chung 

và xung quanh nói riêng

   Và như vậy trí thức là danh hiệu cao quí dành cho những ai

mang những phẩm chất trên.

Theo nhận thức hiện đại thì trí thức chính là 

quí tộc kiểu mới và 

các quan chức, công – viên chức,  các đại gia, các người giầu… nếu cũng là trí thức và nói rộng hơn nếu trí thức hóa mọi tầng lớp 

thì nguyên khí quốc gia 

sẽ rất mạnh mẽ

   Như vậy bằng cấp chức vụ hay hoàn cảnh kinh tế văn hóa thuận  lợi  tuy

 là điều kiện tốt để 

hình thành phẩm chất trí thức 

nhưng không phải là yếu tố quyết định rằng ai đó là trí thức.

Giầu có cự phú mà văn hóa dân trí thấp thì 

vẫn bị gọi là trọc phú.

Hoặc nếu ai đó có bằng cấp và chức vụ… nhưng luôn hành xử theo cách cái gì 

không đụng chạm 

lợi ích cá nhân thì mặc kệ, thì họ bị xã hội coi là trí ngủ.

Những ai học hàm học vị  danh hiệu 

đủ cả nhưng bàng quan mọi sự thì được gọi là trí thức trùm chăn

 Bề ngoài của trí thức ngày nay cũng rất phong phú kiểu dạng chứ không còn chỉ là nho nhã khăn xếp

 áo the thời các ông đồ hay kính trắng,  quần là nếp, sơ mi đóng thùng, comple cà vạt, đi nhẹ nói khẽ cười khéo thời cách nay vài chục năm… Cố giáo sư Trần Quốc Vượng từng tạo dấu ấn 

là giáo sư bụi, dân giã,

 nhiều người khác có hai ba bằng cấp vài ngoại ngữ nhưng ra

đường trông chẳng khác ông xe ôm, nhiều vị lại thích phong cách viễn tây, một số lại ưa kiểu dáng đại gia hoặc xã hội đen…

Số ít hơn thì  nghệ sỹ một tý: râu ria, áo không cổ, kính tròn…

Số ít nữa thì hơi lập dị: cụ non, cựu trào, cao bồi già, mệnh phụ…

Nói tóm lại: bề ngoài không hoàn toàn toàn còn xác định dấu hiệu trí thức hiện nay.

    Như vậy trí thức vừa là một tầng lớp xã hội

 vừa là hướng mà ai cũng cần phấn đấu nếu 

ý thức được giá trị cao cả của phẩm chất trí thức

    Ngày xưa trí thức được gọi là kẻ sỹ, chủ yếu thuộc giới khoa bảng – những người hoàn toàn tách ly lao động chân tay. Ngày nay khái niệm trí thức mở rộng hơn.Nếu  một nông dân hay công nhân,

tiểu thương tiểu chủ…, thạo nghề, biết áp dụng khoa học kỹ thuật  và khoa học xã hội vào làm ăn và quản lý, biết chăm lo lợi ích cộng đồng và đất nước thì người đó

 cũng là trí thức như một giáo viên, bác sỹ, kỹ sư… giỏi chuyên môn và có tâm huyết ở địa phương

Tự cổ chí kim, trí thức, đặc biệt là những bậc kiệt xuất, những danh sỹ luôn là những người khai phá dẫn lối 

mở đường đưa cộng đồng, đất nước và hẹp hơn là đưa một lĩnh vực từ trạng thái 

mông muội vô minh hoặc lạc hậu cũ nát tới

 những đột phá đổi mới khai sáng thậm chí là bước cách mạng nhảy vọt.

Với vai trò đi trước cho nên họ thường gánh chịu phong ba thậm chí hy sinh.

Tuy nhiên, với tư chất luôn coi chân lý và phục vụ nhân sinh, đất nước cao hơn tất cả, họ không bao giờ đầu hàng kể cả cái chết. Nhà thiên văn học Copecnic 

bị giáo hội trung cổ 

đưa lên giàn lửa 

chỉ vì ông phát kiến ra qui luật trái đất quay quanh mặt trời.

 Bị bức ép ông đành rút lại ý kiến, song cuối cùng ông vẫn nói: Dù sao trái đất vẫn quay!

Nhân loại ngày càng đi lên văn minh hạnh phúc là do tri thức, trí thức khoa học xã hội cũng như tự nhiên ngày càng phát triển. Định đề này tuyệt đối đúng tới mức ta khỏi mất thời giờ bàn luận, mà chỉ tôn vinh cũng như làm theo càng nhiều càng tốt. Mỗi người tùy khả năng và tư chất của mình hãy 

tự mình trí thức hóa, khoa học hóa, nhân văn hóa chính mình để góp phần vào sự tiến bộ và phát triển chung.

Việc này nói có khi mất lòng số đông, nhưng phải thừa nhận là người VN ta nói chung còn yếu về tư duy khoa học 

còn nặng suy nghĩ và hành động cảm tính – bản năng bảo thủ thâm căn cố đế. Cho nên nặng căn thể tự nhiên ( Original ) nhẹ tiếp thu hội nhập cái hay ( intergate, ví dụ tới môi trường mới tiên tiến vẫn hành xử như ở nhà: Sv du học đun nấu mắm muối dậy mùi khắp hành lang,  cười to nói lớn thổ ngữ hồn nhiên nơi công cộng…; 

nhiều dân quê ra phố HN, SG sống vẫn giữ đất lề quê thói cũ kỹ: mái che mái vẩy cót ép quây tầng, chắn vén lấn lối, đun than khói um, hắt nước ra đường, bế con cháu đi rong đút cháo cho ăn… Có chức một tý thì cố đưa cả nhà cả ổ vào C/q nhà nước dù cháu nó dốt như…ò, có danh có vị chút thì áo gấm về làng vênh vang…

Tóm lại: nói cả ngày không hết cái chuế tiểu nông, tiểu thị dân bon chen) 

Cho nên chậm phát triển là phải; cho nên thường 5 được 5 thua, 5 khôn, 5 dại… trong nhiều trường hợp… 

     Nước ta đang trong thời kỳ chuyển đổi sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực theo hướng 

công nghiệp hóa hiện đại hóa, hội nhập quốc tế; nhằm mục tiêu dân giầu nước mạnh xã hội dân chủ công bằng văn minh, giữ vững độc lập toàn vẹn lãnh thổ

    Vì vậy với tư cách là bộ phận tinh hoa, rẽ sáng ngăn tối, người trí thức Việt Nam càng có sứ mạng lớn lao hơn để đóng góp vào tiến trình trên. Họ đóng góp ở hai mảng chính: chuyên môn trong lĩnh vực của mình, thứ hai là các hoạt động xã hội khi tham gia vào nói – viết – làm trên những vấn đề cấp bách của đời sống

   Mỗi người khi đã hội các phẩm chất trí thức sẽ nhất định là một năng lượng

 quí báu giúp cho tiến trình đó nhanh tới đích, làm cho nước ta vươn lên cường thịnh sánh vai với các nước tiên tiến với nhân  loại văn minh

    Toàn xã hội hãy bảo vệ và khuyến khích trí thức! những hành vi phản trí thức cần bị lên án ngăn chặn! những trí ngủ và trùm chăn cần vượt qua hạn chế cố hữu để đồng hành cùng đất nước. Những người còn bất cập hãy cố gắng tu bổ phẩm chất trí thức, những ai chưa trí thức hãy giành thuận lợi chứ đừng ngáng chân 

trí thức mà có tội với mai sau.

Và những ai thật sự là trí thức rồi hãy trí thức hơn nữa cho dân nước được nhờ. Ngọn đèn phát triển  ở trong đầu những trí thức và  rọi sáng ra xung quanh. Càng nhiều những ngọn đèn, ánh sáng tiến bộ phát triển càng mở rộng đẩy lùi thoái bộ u hãm…

P/s Nghe nói Mao Trạch Đông sinh thời từng văng: Trí thức là cục phân ! ( ??? )

Tuy nhiên cũng có ý kiến khác cho là đây chỉ là hiểu nhầm dịch sai câu của ô Mao: Giáo điều ( dogma ) kém giá trị hơn cả bãi phân bò. Danh ngôn chính xác cho trích dẫn cần chắc chắn, vì thế tôi không đưa vào bài. Cảm ơn bạn Hoàng Thư qua comment đã cung cấp 1 ý kiến tham khảo giá trị cho v/đề này 

Thời luận của Đặng Minh Liên

Advertisements

2 phản hồi

  1. Xin được đọc và học hỏi

    Kính bác Trang chủ Đặng Minh Liên,
    Tôi ghé Trang nhà của nhà văn Thùy Linh và hân hạnh đọc bác; Tôi ngạc nhiên và thú vị được biết bác cũng gần … Đinh Bộ Lĩnh. :-)!
    Vậy xin được làm khách Trang nhà để học hỏi.

    Tôi cũng quan tâm tìm hiểu về “trí thức” nên xin đọc bài này trước. Một bài khác cũng muốn xem kỹ là bài viết về “trí cảm” là hướng nghiên cứu qua trọng của “nhận thức luận”, xin được đọc kỹ thêm.
    Riêng câu của Mao Trạch Đông, tôi có khảo nguồn và viết kỹ tại “Trang lều” – blog cá nhân nhỏ bé (Trang “Danh nhân & Danh ngôn”); Xin giới thiệu để được trao đổi và học hỏi.

    Xin gửi bác lời chào trân trọng.
    Kính thư,
    Hoàng Thư cẩn bút.

    • Chào Hoàng Thư, rất hân hạnh được bạn ghi com
      Mời bạn cứ tự nhiên, trước lạ sau quen
      Best regards!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: